ΕΡΕΥΝΑ

Η δύναμη του βλέμματος!

Τι βλέπεις, όταν κοιτάς τον άλλον στα μάτια.

Η επαφή με τα μάτια δύο ανθρώπων είναι πάντα συναρπαστική. Τα συναισθήματα που προκαλούνται είναι ποικίλα. Από έλξη κάθε μορφής, μέχρι ανησυχία, αμηχανία ή τρόμο. Όμως, γιατί νιώθεις όλα αυτά;

Οι ψυχολόγοι και οι νευροεπιστήμονες μελετούν την επαφή με τα μάτια εδώ και δεκαετίες και τα ενδιαφέροντα ευρήματα τους αποκαλύπτουν πολύ περισσότερα σχετικά με τη δύναμή του βλέμματος.

Ακόμα δείχνουν και πώς οι επαφές με τα μάτια αλλάζουν αυτό που σκεφτόμαστε για τον άλλο άνθρωπο που μας κοιτάζει με το βλέμμα καρφωμένο επάνω μας.

Για παράδειγμα, ένα επαναλαμβανόμενο εύρημα στις μελέτες είναι ότι τα «αστεία μάτια» συγκεντρώνουν την προσοχή μας, καθιστώντας μας λιγότερο συνειδητοποιημένους για το τι συμβαίνει γύρω μας σαν να χανόμαστε.

Επίσης, η οπτική συνάντηση με κάποιον διεγείρει, σχεδόν αμέσως, μια σειρά εγκεφαλικών διεργασιών, καθώς θεωρούμε ότι έχουμε να κάνουμε με το μυαλό ενός άλλου ατόμου που κοιτάζει το δικό μας μέσα από τα μάτια μας. Το ίδιο συμβαίνει κοιτάζοντας και πορτραίτα ζωγραφικής που απεικονίζουν μάτια.

Σε μια πρόσφατη έρευνα Ιαπώνων επιστημόνων οι εθελοντές κοίταζαν το βίντεο ενός προσώπου, ενώ ταυτόχρονα ολοκλήρωσαν ένα τεστ λέξεων που έπρεπε να ταιριάζουν με διάφορα άλλα ουσιαστικά (π.χ εάν άκουγαν το ουσιαστικό γάλα, μια κατάλληλη απάντηση θα ήταν το «ποτό»).

Βασικά, οι εθελοντές δυσκολεύτηκαν πολύ περισσότερο να βρουν τη λέξη όταν το πρόσωπο στο βίντεο φάνηκε να κάνει επαφή με τα μάτια τους.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό το φαινόμενο συνέβη επειδή η επαφή με τα μάτια – ακόμη και με έναν ξένο σε ένα βίντεο – είναι τόσο έντονη που απορροφά τα γνωστικά μας αποθέματα!

Παρόμοια έρευνα έχει διαπιστώσει ότι η συνάντηση με το άμεσο βλέμμα ενός άλλου επηρεάζει επίσης τη μνήμη εργασίας μας (την ικανότητά μας να κρατάμε και να χρησιμοποιούμε τις πληροφορίες στο συντομότερο χρονικό διάστημα), τη φαντασία μας και τον πνευματικό μας έλεγχο, με την έννοια της ικανότητάς μας να καταπιέζουμε άσχετες πληροφορίες.

Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι η επαφή με τα μάτια διαμορφώνει την αντίληψή μας για το άλλο πρόσωπο που συναντά το βλέμμα μας. Για παράδειγμα, γενικά αντιλαμβανόμαστε τους ανθρώπους που κάνουν μεγαλύτερη επαφή με τα μάτια ως πιο έξυπνους, πιο ευσυνείδητους και ειλικρινείς, ενώ όλο και περισσότερο τείνουμε να πιστεύουμε αυτό που μας λένε.

Ωστόσο, η υπερβολική επαφή με τα μάτια μπορεί επίσης να μας δημιουργήσει δυσάρεστες συνέπειες και οι άνθρωποι που κοιτάζουν συνεχώς χωρίς να αφήνουν το βλέμμα τους από τους άλλους, μπορεί να προκαλέσουν… τρόμο!

Σε μια μελέτη που διεξήχθη σε ένα μουσείο επιστημών, οι ψυχολόγοι προσπάθησαν να καθορίσουν το προτιμώμενο χρονικό μήκος επαφής με τα μάτια. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, κατά μέσο όρο, είναι τα τρία δευτερόλεπτα και κανένας δεν προτίμησε τα βλέμματα που κράτησαν περισσότερο από εννέα δευτερόλεπτα.

Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι το αμοιβαίο βλέμμα οδηγεί σε ένα είδος μερικής συγχώνευσης του εαυτού μας και του άλλου. Δηλαδή, εκτιμούμε τους ξένους με τους οποίους έχουμε κάνει επαφή με τα μάτια ως κάτι περισσότερο παρόμοιο με μας όσον αφορά την προσωπικότητα και την εμφάνισή τους.

Ίσως, στο σωστό πλαίσιο, αυτό προκαλεί την αίσθηση ότι εσείς και ο άνθρωπος με τον οποίον έχετε επαφή με το βλέμμα μοιράζεστε μια ξεχωριστή στιγμή.

Η χημεία της επαφής με τα μάτια δεν τελειώνει εκεί. Αν επιλέξετε να πλησιάσετε τον άλλον, οι κόρες των ματιών υποσυνείδητα μεγαλώνουν, ενώ ταυτόχρονα το πρόσωπο συστέλλεται και διαστέλλεται σε συγχρονισμό.

Αυτό έχει ερμηνευτεί ως μια μορφή υποσυνείδητου κοινωνικού μιμητισμού, ενός είδους οφθαλμικού χορού, που θα μπορούσε να προσφέρει μια ρομαντική οπτική.

Αλλά πρόσφατα υπήρξε κάποιος σκεπτικισμός σχετικά με αυτό, με τους ερευνητές να λένε ότι το φαινόμενο είναι απλώς μια απάντηση στις διακυμάνσεις στη φωτεινότητα των ματιών του άλλου προσώπου και όχι ότι οι κόρες στέλνουν… μηνύματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η διαστολή της κόρης δεν έχει ψυχολογικό νόημα. Στη δεκαετία του 1960, οι ψυχολόγοι μελέτησαν το θέμα και διαπίστωσαν ότι η διαστολή παρατηρείται όταν είμαστε πιο διεγερμένοι, είτε με πνευματικό, συναισθηματικό, ή σεξουαλικό ενδιαφέρον.

Αυτό έχει οδηγήσει σε συζήτηση για το κατά πόσο τα πρόσωπα με πιο διεσταλμένες κόρες, που μερικές φορές θεωρούνται ως ένδειξη σεξουαλικού ενδιαφέροντος, θεωρούνται ότι είναι πιο ελκυστικά.

Είτε έτσι, είτε αλλιώς, αιώνες πριν από αυτή την έρευνα, η λαϊκή σοφία θεωρούσε σίγουρα ότι οι διασταλμένες κόρες ήταν ελκυστικές. Σε διάφορους χρόνους στην ιστορία οι γυναίκες έχουν χρησιμοποιήσει ακόμη και ένα φυτικό εκχύλισμα για να διαστέλλουν σκόπιμα τις κόρες των ματιών του ως έναν τρόπο να γίνουν ελκυστικότερες.

Εξού και η λέξη για το φυτό «belladonna», το οποίο παράγει τοξικές ουσίες, που προκαλούν παραισθήσεις, διέγερση, αλλά χρησιμοποιούνται και για την παρασκευή δηλητηρίου.

Αλλά όταν κοιτάς ένα άλλο πρόσωπο βαθιά στα μάτια, μην νομίζεις ότι είναι μόνο οι κόρες τους που σου στέλνουν ένα μήνυμα. Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι μπορούμε να διαβάσουμε σύνθετα συναισθήματα από τους μυς των ματιών αν ένα άτομο «στενεύει» ή ανοίγει τα μάτια του ευρύτατα.

Έτσι, για παράδειγμα, όταν ένα συναίσθημα όπως η αηδία μας κάνει να «στενέψουμε» τα μάτια μας, αυτή η «έκφραση των ματιών» σηματοδοτεί επίσης την αηδία μας και σε όσους μας βλέπουν.

Ακόμα ένα σημαντικό χαρακτηριστικό των ματιών είναι οι μαύροι κύκλοι που περιβάλλουν τις ίριδες. Πρόσφατα στοιχεία υποδηλώνουν ότι αυτοί οι δακτύλιοι είναι πιο ορατοί στους νεότερους, πιο υγιείς ανθρώπους, αλλά και εκείνους που ψάχνουν βραχυπρόθεσμες ερωτικές σχέσεις!

Όλες αυτές οι μελέτες υποδηλώνουν ότι υπάρχει κάτι περισσότερο από ένα κόκκο αλήθειας στο παλιό ρητό για τα μάτια ότι «είναι ένα παράθυρο για την ψυχή».

Στην πραγματικότητα, υπάρχει κάτι απίστευτα δυνατό να κοιτάς βαθιά στα μάτια ενός άλλου ατόμου. Λένε ότι τα μάτια μας είναι το μόνο μέρος του εγκεφάλου που είναι άμεσα εκτεθειμένο στον κόσμο.

Πηγή: BBC / Εικόνες Unsplash / Επιμέλεια Snoopit24

Advertisements

Κατηγορίες:ΕΡΕΥΝΑ

Tagged as: , ,

Αν έχετε κάποιο σχόλιο να κάνετε, γράψτε το...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.