ΤΟΠΟΙ

Χρήματα σε ανθρώπινο μέγεθος!

Κάνουν την ίδια δουλειά με τα… μικρά!

Στη Μικρονησία υπάρχει το νησάκι Γιάπ (Yap Ιsland), στο οποίο οι κάτοικοι του χρησιμοποιούν εδώ και αιώνες ένα περίεργο και ασυνήθιστο νόμισμα.

Πρόκειται για πέτρες σε σχήματα δίσκων, που είναι διασκορπισμένες σε όλο το νησί, πολλοί από τις οποίες είναι πολύ βαριές για να μετακινηθούν!

Ωστόσο, κάθε χωριό διαθέτει την τράπεζα του που κάνει τις συναλλαγές με το νόμισμα που έχει… ονοματεπώνυμο, καθώς κάθε πέτρα ανήκει σε συγκεκριμένους κατοίκους. Και όσο πιο υψηλά στην ιεραρχία βρίσκονται αυτοί, τόσο και πιο μεγάλο είναι το νόμισμα τους!

Οι Yapese έχουν χρησιμοποιήσει αυτές τις πέτρες, που ονομάζονται ράι (rai rock), ως νόμισμα επί αιώνες για εμπορικούς σκοπούς. Το νομισματικό σύστημα στηρίζεται σε προφορική μαρτυρία ιδιοκτησίας, και με βάση αυτήν γίνονταν οι συναλλαγές.

Μπορεί το νόμισμα να έχει ιστορία αιώνων, αλλά κανείς δεν είναι αρκετά βέβαιος πώς ξεκίνησε η ιδέα. Αυτό που είναι γνωστό είναι ότι οι πέτρες λαξεύτηκαν σε λατομεία ασβεστόλιθου γειτονικών νησιών, κυρίως του Παλαού, όπου ταξίδευαν οι Yapese για αυτόν τον σκοπό.

Τα πρώτα κομμάτια χρησιμοποιήθηκαν ως δώρα και σχηματίστηκαν σε σχήμα φάλαινας, αλλά εξελίχθηκαν για να γίνουν νομίσματα. Οι τρύπες που υπάρχουν στο κέντρο έγιναν προκειμένου να μεταφέρονται πιο εύκολα, με τις σχεδίες από μπαμπού που διέθεταν.

Αρχικά, οι πέτρες ήταν μικρές, αλλά καθώς βελτιώθηκαν οι τεχνικές και τα εργαλεία, τα «κέρματα» έγιναν ακόμη μεγαλύτερα και από τους ανθρώπους, ενώ μερικές είχαν διάμετρο μεγαλύτερη από τρία μέτρα.

Οι κάτοικοι του νησιού κατέφυγαν σε αυτή τη λύση και πήγαιναν στο Παλαού, που απέχει 400 χιλιόμετρα, καθώς ο τόπος του δεν διέθετε κανέναν ανθεκτικό βράχο ή πολύτιμα μέταλλα, με τα οποία θα μπορούσαν να κατασκευάσουν νομίσματα.

Όταν τα μεταλλικά εργαλεία εισήχθησαν από τους Ευρωπαίους εμπόρους στα τέλη του 19ου αιώνα, η δουλειά τους διευκολύνθηκε και οι αναφορές από τη δεκαετία του 1880 υποστήριζαν ότι 400 άντρες από το Yap εργάζονταν σε λατομείο φτιάχνοντας νομίσματα.

Με την επιστροφή τους από το Παλαού, οι Ευρωπαίοι ναυτικοί έδιναν τα λαξευμένα πέτρινα χρήματα στους αρχηγούς του κάθε χωριού που συγκεντρώνονταν για να καλωσορίσουν τους ναυτικούς, αλλά και τις πέτρες.

Οι αρχηγοί κρατούσαν τις μεγαλύτερες από αυτές και τα δύο πέμπτα των μικρότερων. Επίσης, έδιναν ονόματα σε μερικές πέτρες, συνήθως επιλέγοντας το δικό τους όνομα ή το όνομα των συγγενών τους.

Κάτι που επιβεβαίωνε ότι οι πέτρες είναι νόμιμες δίνοντας τους μια αξία. Οι πέτρες θα μπορούσαν τότε να κυκλοφορήσουν και να αγοραστούν από οποιονδήποτε. Για παράδειγμα, εάν κάποιος είχε 50 πέτρες, μπορούσε να χρησιμοποιήσει κάθε λίτρο από αυτές για να κάνει εμπόριο.

Σήμερα, τα πετρινα χρήματα έχουν αντικατασταθεί από το δολάριο για καθημερινές συναλλαγές, όπως ψώνια σε παντοπωλεία. Αλλά για περισσότερες εννοιολογικές ανταλλαγές, όπως τα δικαιώματα ή τα έθιμα, παραμένουν ένα ζωτικό νόμισμα για τους 11.000 κατοίκους του Yap.

Η αξία των χρημάτων από πέτρα ήταν πάντα ρευστή, αμφισβητώντας τη δυτική ιδέα ότι η τιμή του νομίσματος είναι προκαθορισμένη και σταθερή.

Τα πέτρινα κέρματα αποτιμώνταν από το μέγεθός τους – κυμαίνονται από 7 εκατοστά έως 3,6 μέτρα σε διάμετρο – την περίτεχνη χαρακτική, ακόμα και την τεράστια δυσκολία στην απόκτηση του βράχου. Το πόσο αξίζει ένα νόμισμα εξαρτάται επίσης από το ποιος θα το δώσει και για ποιον λόγο.

Σε μερικές περιπτώσεις, οι πέτρες έχουν χαρακτικά που σηματοδοτούν μάχες πριν από 200 χρόνια. Στις τράπεζες του νησιού τα πέτρινα νομίσματα είναι κωδικοποιημένα με μυστικές συνδέσεις, σχέσεις στο χωριό και ιστορίες γάμου, συγκρούσεις, ακόμα και βαθιές συγγνώμες, που οδήγησαν στην αλλαγη χεριών των rai εδώ και αιώνες.

Πηγή: BBC / Επιμέλεια Snoopit24

Advertisements

Αν έχετε κάποιο σχόλιο να κάνετε, γράψτε το...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.