ΕΡΕΥΝΑ

Γιατί έχουμε εισβολή από μέδουσες

Η εμφάνιση τους σε μεγάλους αριθμούς συνδέεται με θαλάσσιες πλατφόρμες πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και με αιολικά πάρκα, σύμφωνα με επιστήμονες.

Τα τελευταία χρόνια, ολοένα πιο συχνά τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αναφέρουν για «εισβολές» μεδουσών σε διάφορα μέρη του κόσμου, από τη Μεσόγειο μέχρι την Ιαπωνία.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο βασικός υπεύθυνος για την παρουσία τους είναι ο άνθρωπος: οι υπεράκτιες κατασκευές μπορούν να βοηθήσουν τους ζελατινώδεις εισβολείς.

Οι μέδουσες αποτελούν σημαντικό μέρος του οικοσυστήματος των θαλασσών, όμως δημιουργούν προβλήματα, όταν εμφανίζονται σε μεγάλους αριθμούς. Οι ομάδες τους μπορούν να κλείσουν παραλίες, να φράξουν δίχτυα αλιείας, να προκαλέσουν κλείσιμο σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης.

Πολλές μέδουσες, συμπεριλαμβανομένων και των ακίνδυνων μοβ, ξεκινούν τη ζωή τους ως «πολύποδες», που πρέπει να προσκολληθούν σε μια επιφάνεια, συχνά προτιμούν όσες προεξέχουν. Τέτοιες επιφάνειες είναι αρκετά σπάνιες, αλλά ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι η αύξηση του αριθμού των θαλάσσιων κατασκευών (όπως πλατφόρμες πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και αιολικά πάρκα) μπορεί να έχουν βοηθήσει τις μέδουσες να ευδοκιμήσουν, καθώς παρέχουν στους πολύποδες το ιδανικό σπίτι.

Οι μέδουσες του φεγγαριού εμφανίζονται όλο και συχνότερα στην Αδριατική Θάλασσα τις τελευταίες δεκαετίες. Παρατηρήθηκαν εκεί, για πρώτη φορά, το 1834, αλλά έδειχναν σπάνια περίπτωση. Μεταξύ των δεκαετιών 1950 και 1970, εμφανίστηκαν μία ή δύο φορές, ενώ στις δεκαετίες 1980 και 1990, κάπου δέκα φορές. Ωστόσο, τις τελευταίες, δύο δεκαετίες παρουσιάζονται κάθε χρόνο. Κι αυτή η αύξηση των εμφανίσεών τους συνέπεσε με την αύξηση των πλατφορμών φυσικού αερίου στην Αδριατική, από την πρώτη που έγινε το 1968, σε περίπου 140 σήμερα.

Ο Μάρτιν Βοντοπίβεκ (Martin Vodopivec), από το Εθνικό Ινστιτούτο Βιολογίας (National Institute of Biology) στο Πιράν της Σλοβενίας, με συναδέλφους του, διερεύνησαν την επίδραση των πλατφορμών στις μέδουσες, χρησιμοποιώντας ένα υπολογιστικό μοντέλο, για να προσομοιώσουν τον κύκλο ζωή τους και τα πρότυπα διασποράς τους σε μια διάρκεια χρόνου πέντε ετών. Το μοντέλο τους περιελάμβανε ακριβείς παραστάσεις των θαλάσσιων ρευμάτων και των θέσεων των πλατφορμών φυσικού αερίου στην περιοχή.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τελικά υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στις πλατφόρμες και την αύξηση των μεδουσών. Και μάλιστα, οι πλατφόρμες κοντά στα θαλάσσια ρεύματα είχαν τη μεγαλύτερη επιρροή στους αριθμούς των μεδουσών.

«Η προσομοίωση δείχνει ότι οι μέδουσες μπορούν να ταξιδέψουν μέχρι και τα 100 χιλιόμετρα σε ισχυρό ρεύμα όπως το δυτικό ρεύμα της Αδριατικής», δήλωσε ο Βοντοπίβεκ.

Η Λίζα-αν Γκέρσβιν (Lisa-ann Gershwin), ερευνήτρια μεδουσών για τον κυβερνητικό οργανισμό CSIRO, στο Χόμπαρτ της Αυστραλίας, πιστεύει ότι τα ευρήματα των Σλοβένων παρουσιάζουν ένα ισχυρό επιχείρημα, αλλά θεωρεί ότι δεν είναι η μοναδική εξήγηση για την αύξηση.

«Αυτή τη στιγμή, βλέπουμε πολλούς παράγοντες που δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για μέδουσες, μεταξύ αυτών της υπεραλίευσης (της μείωσης των αρπακτικών των μεδουσών), της αύξησης της απορροής θρεπτικών ουσιών αλλά και υπεράκτιων κατασκευών», είπε.

Οι κατασκευές ανοιχτής θαλάσσης εξελίσσονται, σε παγκόσμιο επίπεδο. Για παράδειγμα, η δυναμικότητα των ευρωπαϊκών αιολικών εγκαταστάσεων ενέργειας έχει υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία τρία χρόνια και σήμερα, υπάρχουν πάνω από 500 υπεράκτιοι στρόβιλοι υπό κατασκευή στα ύδατα του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο Μάρτιν Βοντοπίβεκ ανησυχεί ότι αυτή η έκρηξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια αυξανόμενη τάση με «μολύνσεις» μεδουσών σε ορισμένες περιοχές, αν και πιστεύει ότι μια προσεκτική τοποθέτηση πλατφόρμας μπορεί να βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση του προβλήματος.

Ωστόσο, η Λίζα-αν Γκέρσβιν λέει ότι η προσεκτική τοποθέτηση των πλατφορμών δεν θα κάνει μεγάλη διαφορά: «Υποψιάζομαι ότι η θέση της πλατφόρμας δεν θα κάνει μεγάλη διαφορά, επειδή οι προνύμφες των μεδουσών μπορούν να παρασύρονται σε μεγάλες αποστάσεις, κι επιπλέον, οι μέδουσες ζουν πολύ καιρό».

Πηγή: New Scientist / Εικόνες Pixabay

 

 

Advertisements

Αν έχετε κάποιο σχόλιο να κάνετε, γράψτε το...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s